Stilzwijgende verlenging: wat mag een aanbieder wel en niet?
Vrijwel iedereen heeft ervaring met abonnementen die plots langer doorlopen dan verwacht. Maar wat zijn de regels en wat mag wel en niet bij stilzwijgende verlenging?
Stilzwijgende verlenging: de regels van het spel
De wereld van abonnementen is complex, en de stilzwijgende verlenging is een bron van veel frustratie. Vroeger kon een jaarabonnement na de initiële termijn zomaar weer voor een heel jaar worden verlengd. Dankzij de 'Wet Van Dam' is hier in 2011 verandering in gekomen. Deze wet, voluit de 'Wet van 1 december 2011 tot wijziging van Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek in verband met de automatische verlenging van overeenkomsten', beschermt consumenten tegen ongewenst langdurige contracten. Laten we dieper ingaan op wat deze wet precies inhoudt en hoe u zich kunt wapenen.
Initieel contract: de eerste periode
Bij het afsluiten van een abonnement, of dit nu voor uw telefoon, sportschool, krant of software is, gaat u een initiële contractperiode aan. Deze periode kan variëren, maar is vaak 12 of 24 maanden. Gedurende deze periode kunt u in principe niet zomaar opzeggen, tenzij er sprake is van specifieke ontbindende voorwaarden (denk aan overlijden, verhuizing buiten het servicegebied of een wanprestatie van de aanbieder).
Het is cruciaal dat de aanbieder u vóór het sluiten van de overeenkomst duidelijk informeert over:
* De duur van de initiële contractperiode. * De opzegtermijn. * De gevolgen van niet (tijdig) opzeggen, oftewel wat er gebeurt bij stilzwijgende verlenging.
Deze informatie moet op een duidelijke en begrijpelijke manier worden gepresenteerd, bijvoorbeeld in de algemene voorwaarden of direct bij het aanbod.
Maximaal één jaar voor vaste contracten
Vaste contracten (voor telecomdiensten, de sportschool, etc.) mochten vóór 2011 onbeperkt stilzwijgend voor dezelfde termijn worden verlengd. Nu is de hoofdregel dat een overeenkomst na de initiële termijn niet meer stilzwijgend met meer dan één jaar mag worden verlengd. Dit geldt echter alleen indien de consument na de verlenging de mogelijkheid heeft om op ieder moment op te zeggen, met inachtneming van een opzegtermijn van maximaal één maand. Als de aanbieder toch een verlenging van langer dan een jaar toepast zonder deze maandelijkse opzegmogelijkheid, handelt hij in strijd met de wet.
Na de initiële periode: maandelijkse opzegbaarheid
Dit is het hart van de Wet Van Dam. Zodra de initiële contractperiode is afgelopen, mag een abonnement stilzwijgend worden verlengd. Echter, deze verlenging mag uitsluitend voor onbepaalde tijd plaatsvinden, met de voorwaarde dat u het abonnement op elk moment kunt opzeggen met een opzegtermijn van maximaal één maand.
Concreet voorbeeld:
U sluit een sportschoolabonnement af voor 12 maanden. Na deze 12 maanden wordt het abonnement automatisch verlengd. Vanaf dat moment bent u maandelijks opzegbaar. De sportschool mag u niet vastzetten voor opnieuw 12 maanden, tenzij u expliciet een nieuw jaarcontract afsluit (bijvoorbeeld omdat u daarvoor een korting krijgt).
Uitzonderingen en specifieke situaties
Niet alle abonnementen vallen onder precies dezelfde regels:
* Tijdschriften en kranten (papieren uitgaven): Deze mogen na de initiële termijn stilzwijgend met maximaal 3 maanden worden verlengd, mits duidelijk vermeld. Na die 3 maanden gelden ook de maandelijkse opzegregels. * Diensten die minder vaak dan maandelijks worden geleverd (bijvoorbeeld jaarlijkse onderhoudscontracten voor de cv-ketel): Deze mogen stilzwijgend worden verlengd voor de duur van de oorspronkelijke periode, maar met een opzegtermijn van maximaal één maand. Stel, uw cv-onderhoudscontract wordt jaarlijks uitgevoerd. Na het eerste jaar mag het stilzwijgend voor een jaar verlengd worden, maar u moet wel met een opzegtermijn van één maand kunnen opzeggen tegen het einde van dat (verlengde) jaar. * Financiële producten (bankrekeningen, verzekeringen): Deze vallen onder toezicht van de AFM en hebben vaak eigen regels voor verlenging en opzegging die afwijken van de Wet Van Dam.
De Autoriteit Consument & Markt (ACM) houdt toezicht op de naleving van deze regels. Bij overtredingen kunnen zij boetes opleggen aan bedrijven.
Wat te doen bij onterechte verlenging?
Denkt u dat uw abonnement onterecht is verlengd of dat u niet maandelijks kunt opzeggen waar dit wel zou moeten? Onderneem dan de volgende stappen:
1. Controleer uw contract en algemene voorwaarden: Zoek de originele overeenkomst en de voorwaarden op die van toepassing waren toen u het contract afsloot. Hierin staat hoe de verlenging en opzegging zijn geregeld. 2. Neem contact op met de aanbieder: Leg uw standpunt vriendelijk doch duidelijk uit. Verwijs naar de Wet Van Dam en de maandelijkse opzegmogelijkheid. Vraag om een schriftelijke bevestiging van uw opzegging. 3. Dien een klacht in: Komt u er niet uit met de aanbieder? Dien dan een klacht in bij de geschillencommissie als het bedrijf daarbij is aangesloten. Ook kunt u de ACM informeren over de schending van de regels. Lastenwijzer kan u hier niet direct bij helpen, maar biedt wel inzicht in de juridische context van uw situatie. 4. Stop incasso's: Als de aanbieder weigert mee te werken en geld blijft afschrijven, kunt u de automatische incasso storneren bij uw bank. Vergeet niet om de aanbieder hiervan op de hoogte te stellen, om verdere problemen te voorkomen.
Het is altijd verstandig om uw uitgavenpatroon kritisch te bekijken. Het NIBUD adviseert regelmatig uw abonnementen te controleren. Een abonnement van €7,50 per maand lijkt weinig, maar is op jaarbasis €90! Wees dus alert en voorkom onnodige kosten.
Opzegtermijnen en boetes
De opzegtermijn mag dus maximaal één maand bedragen na de initiële periode. Als een aanbieder een langere opzegtermijn hanteert dan is toegestaan, zijn deze bepalingen nietig. Dit betekent dat u zich er simpelweg niet aan hoeft te houden; de wettelijke termijn van één maand is dan van toepassing.
Als u probeert op te zeggen en de aanbieder stuurt een boete of claimt dat u nog een heel jaar vastzit, leg dan met kracht de wettelijke bepalingen uit. Bewaar altijd correspondentie over opzeggingen goed, bij voorkeur schriftelijk of per e-mail met leesbevestiging.
Je abonnementen via Lastenwijzer
Bij Lastenwijzer begrijpen we hoe complex de wereld van abonnementen kan zijn. Hoewel we geen juridisch advies geven over individuele geschillen, helpen we u graag een overzicht te krijgen van uw vaste lasten. Door het vergelijken en eventueel overstappen van aanbieders, kunt u flink besparen en tegelijkertje ervoor zorgen dat u beter begrijpt wat u nu eigenlijk afneemt. Door regelmatig uw abonnementen te evalueren via vergelijkingssites als Lastenwijzer, blijft u de baas over uw contracten en niet andersom.